Inzake de naar mijn mening uitstekende blog https://acs-aoic.nl/publicaties/gaan-banken-verdwijnen-door-blockchain/, deel ik op een paar gebieden mijn inzichten. In de eerste alinea zou ik willen aanvullen dat de rol van de ECB met haar QE-programma’s door veel deskundigen als zeer discutabel wordt betiteld. Kortgeleden werd door Bos en Wellink in ‘de Achtste dag’ nog betoogd, dat thans het probleem alleen maar dieper is geworteld omdat schuld met nog meer schuld is gecompenseerd. Ook de onderlinge bancaire verhoudingen binnen de Eurozone zijn compleet scheef gegroeid. De Nederlandse Bitcoin-goeroe Buitink heeft daar ook aandacht aan besteed. Het heeft er alle schijn van dat de opgebouwde schuldenlast, niet door economische groei (lees inflatie) zal verwateren. Oorzaken als vergrijzing, stagnerende immigratie van kwalitatief hoogstaand personeel en een afkalvende economische concurrentiepositie ten opzichte van de BRICS-landen liggen daaraan mede ten grondslag. Dit legt zeker een hypotheek op de transitie naar een andere munteenheid. Voor bronnen verwijs ik graag naar het YT-kanaal Café Weltschmerz waarin vele economische en andere beschouwingen zijn terug te vinden, door gezaghebbende personen.
In de tweede alinea wordt niet gesproken over de geldscheppingsfunctie van banken in de vorm van de werking van Fractional Reserve Banking. Hier ligt moreel en economisch een groot probleem, want er zijn in dat systeem geen dekkende ankers. Tevens bestaat op bbp-niveau geen helderheid met betrekking tot de allocatie van schulden. Piketty heeft dat berekend. Hier is dus sprake van de belangrijke politieke dimensie. Wat zijn de ankers in een nieuw monetair systeem en ten faveure van welke partijen? In dat kader breng ik even in herinnering dat in 1913 met de Federal Reserve Act, de beheersing van de geldstromen in de V.S. niet in handen is van de overheid. Vanzelfsprekend kan worden gesproken over een revolutionaire algehele overgang naar een nieuw monetair systeem, maar dat is dan het eind van wat wij onze huidige beschaving noemen, schat ik zo in. Het verdwijnen van het aantal banken is naar mijn idee niet het centrale issue. De functie van de banken is dat wel. Een scheiding van functie voor de collectiviteit (nationale spaarbank) met weinig risico en rendement en ‘investment’ banken met een hoog risico en rendement is zeker het overwegen waard. Voor het eerste kan de overheid een garantiesysteem hanteren en voor het tweede hoeft dat niet. Dit past ook veel meer bij de risico’s voor overheidsfinanciën zoals ze zouden moeten zijn. Thans zijn de marktrisico’s impliciet in het systeem gefiscaliseerd ten laste van de belastingbetaler. Dat diezelfde belastingbetaler een enorme prijs gaat betalen voor een overgang naar een nieuw monetair systeem mag niet onvermeld blijven. De vraag is dus welke incentive de belastingbetaler heeft om over te willen stappen?
Volgens mij zijn de huidige banken al een soort van peer-to-peercontrolesysteem voor De Nederlandse Bank. Zeker met de aangescherpte wetgeving met betrekking tot de AVG, rijst de vraag of een Blockchain van deze aard wel compliant is. Controle door de overheid in wat voor vorm dan ook, zal ongetwijfeld blijven bestaan. Binnen onze bestaande democratieën bestaat al eeuwenlang regulering met betrekking tot monetaire systemen. Tevens is een ander aspect van de Blockchain niet belicht. Met de opkomst van de Bitcoin is gebleken dat rekenkracht van IT-systemen een belangrijke factor van invloed is. In het kader van het behoud van democratie is dat niet wenselijk. In die context wijs ik op de berekeningen van Piketty omtrent inkomensverschillen in zijn boek van 2012. Inmiddels zijn die verschillen alleen maar groter geworden.
Voorzichtigheid is inderdaad geboden. Dit jaar heeft PWC een onderzoek gepubliceerd <https://www.accountant.nl/nieuws/2018/3/pwc-helft-bedrijven-slachtoffer-van-financieel-economische-fraude/> waaruit blijkt dat circa 50% van de bedrijven lijdt aan economische fraude. De AO/IB van die bedrijven blijkt dus niet toereikend te werken. Wat zijn de oorzaken van dit brede probleem op het gebied van Corporate Governance? Is het kennis, toon aan de top, onjuiste positionering van de Internal Control of de interdependentie van allen. Feit is dat wanneer al sprake is van een krakkemikkige AO/IB, de aanvulling van meer techniek eerder leidt tot nog meer chaos dan minder. Ook de rol van leveranciers is van belang. Ik heb op het gebied van een relatief nieuw onderdeel van het vakgebied, namelijk Business Intelligence diverse blogs geschreven, <https://jacksimbula.wordpress.com/2017/08/30/business-intelligence-beheers-en-deel> , < https://jacksimbula.wordpress.com/2018/09/01/aanbevelingen-inzake-nba-handreiking-1141-data-analyse-bij-de-controle-uitdagingen-en-vooral-kansen>, <https://jacksimbula.wordpress.com/2018/09/19/administratieve-organisatie-interne-beheersing-ao-ib-en-business-intelligence-bi> waaruit blijkt dat beperkingen op het gebied van het kunnen inrichten van AO/IB bestaan. Het gebruik van een Blockchain kan daarin dus uitkomst bieden, maar precies zoals in het artikel wordt gesteld, moet ook daar een goede AO/IB aan ten grondslag liggen. Mijn ervaring is dat heel veel financials mijn geschetste knelpunten niet overzien, laat staan dat zij ze kunnen oplossen. IT en Internal Control (mits met toereikende kennis) moeten, ook in het opstellen van functieprofielen, veel meer met elkaar optrekken. Ook van de HR-functie wordt veel meer verwacht op het gebied van inhoudelijke kennis.
Mijn conclusie is dat meer ankers nodig zijn voor de opzet en goede werking van AO/IB binnen het spectrum van Corporate Governance. Na circa twintig jaar van ontwikkelen zouden zo langzamerhand de kinderziektes uit het systeem moeten zijn. Recent heeft de hele keten inclusief het OM bewezen dat in de case van ING daar geen sprake van is, want wanneer in Buitenhof afgelopen zondag, Gerrit van der Burg, voorzitter van het College van procureurs-generaal, met droge ogen durft te beweren, dat niemand aansprakelijk kan worden gesteld binnen de ING, dan is er nog een lange weg te gaan.
Jack Simbula 